Altın ve Döviz Alım Satımında Vergi: Bilinmesi Gerekenler

Son güncelleme: 17 Temmuz 2026

"Altın satarsam vergi öder miyim?" — kuyumcu tezgâhından banka şubesine en sık sorulan sorulardan biri. Cevap çoğu bireysel yatırımcı için rahatlatıcıdır; ancak istisnalar, stopajlar ve KDV ayrımları bilinmezse hem gereksiz endişe hem de beklenmedik maliyet doğar.

Bu rehber; fiziki altın, hesap altını, döviz ve gümüş işlemlerinin vergi karşısındaki durumunu bireysel yatırımcı gözüyle özetliyor. Vergi mevzuatı değişkendir: buradaki bilgiler genel çerçevedir, özel durumlar için mali müşavire danışılmalıdır.

Temel ilke: bireysel kazanç ile ticari kazanç ayrımı

Türk vergi sisteminde belirleyici soru, alım satımın kişisel tasarruf mu ticari faaliyet mi olduğudur. Birikimini korumak için altın-döviz alıp satan bireyin kur ve fiyat kazancı, gelir vergisine tabi değildir: bugün aldığınız gram altını yıllar sonra kârla satmanız beyan gerektirmez. Ancak işlem sıklığı, hacmi ve organizasyonu ticari boyuta ulaşırsa — sürekli ve kazanç amaçlı alım satım — vergi idaresi bunu ticari kazanç sayabilir. Sınır, sayısal bir eşikle değil faaliyetin niteliğiyle çizilir.

Fiziki altın: alımda ve satımda

Külçe altın, gram altın ve sarrafiye gibi standart işlenmemiş altın alımları KDV'den istisnadır — ödediğiniz fiyatın içinde KDV yoktur. İşçilikli ziynet eşyasında (bilezik, kolye) ise durum karmadır: has altın bedeli istisna kapsamındayken işçilik bedeli KDV'ye tabidir; kuyumcu faturasında bu ayrım görünür. Satış (bozdurma) tarafında bireysel yatırımcı için vergi doğmaz; kuyumcunun size ödediği tutardan kesinti yapılmaz.

Hesap altını ve vadeli hesaplar

Bankadaki altın mevduat hesabında alım satım kazancı (fiyat farkı) vergisiz iken, vadeli altın hesabının getirisi mevduat faizi niteliğindedir ve stopaja tabidir. Aynı kural döviz tevdiat hesapları için de geçerlidir: kur farkı kazancı vergisiz, hesaba işleyen faiz stopajlıdır. Stopaj oranları vade uzunluğuna ve dönemsel düzenlemelere göre değişir; banka, kesintiyi kaynağında yapar ve size düşen ek bir beyan yükümlülüğü genellikle yoktur.

Döviz işlemleri

Bireysel döviz alım satımında kur kazancı gelir vergisine tabi değildir ve döviz alımlarında (halihazırda) kambiyo vergisi uygulaması dönemsel olarak değişen bir alandır — geçmişte binde birkaç düzeyinde banka ve yetkili müessese satışlarına uygulanmış, oranlar zaman içinde güncellenmiştir. İşlem yapmadan önce geçerli kambiyo vergisi oranını bankanıza veya büronuza sormak, güncel maliyeti netleştirir. Yurtdışına transferlerde ise vergiden çok, kaynak belgeleme ve transfer masrafları gündeme gelir.

Gümüş ve diğer kıymetli metaller

Gümüşte tablo altından ayrılır: fiziki gümüş külçe ve sikke alımı KDV'ye tabidir. Bu, alım maliyetine doğrudan eklenir ve kısa vadeli al-satı ekonomik olmaktan çıkarır. Banka hesap gümüşünde ise KDV yoktur; alım satım kazancı altın hesabıyla aynı rejimdedir. Platin ve paladyum gibi metallerde de fiziki alımlar genel KDV rejimine tabidir.

Kayıt, belge ve miras boyutu

Vergi doğmasa bile belge düzeni önemlidir. Yüksek tutarlı işlemlerde kuyumcu ve bankalar kimlik tespiti yapmakla yükümlüdür; bu vergi değil, kara para mevzuatının gereğidir. Faturalarınızı saklayın: ileride yüklü bir satışta paranın kaynağını göstermek, banka sorgularında ve olası incelemelerde işinizi kolaylaştırır. Miras ve bağış yoluyla geçen altın-döviz ise veraset ve intikal vergisinin konusudur: istisna tutarlarını aşan intikallerde beyan gerekir ve vergi, artan oranlı tarifeyle hesaplanır.

Sık yanlış bilinenler

Bu alanda dolaşan üç yaygın yanlışı düzeltelim. "Kuyumcu satışı devlete bildirir, vergi çıkar" korkusu: kimlik tespiti kara para mevzuatının gereğidir ve bireysel satışta vergi doğurmaz. "Banka hesabıma yüklü para girerse vergi öderim" endişesi: para girişi kendi başına vergi konusu değildir; sorulursa kaynağını (altın satış belgesi gibi) gösterebilmek yeterlidir — faturaları saklamanın değeri burada ortaya çıkar. "Altını bir yıl tutarsam vergiden muaf olurum" ezberi: bireysel fiziki altın-döviz kazancı zaten süre şartsız vergi dışıdır; bir yıllık süre kuralları, borsa araçları gibi farklı varlık sınıflarının rejimlerinden bu alana yanlış taşınmıştır.

Şirket ve ticari işletmeler için kısa not

Bu rehber bireysel yatırımcıya odaklıdır; şirket bilançosunda tablo tamamen farklıdır. Ticari işletmenin altın-döviz varlıkları dönem sonlarında değerlemeye tabidir: kur farkları gelir-gider yazılır ve kurumlar vergisi matrahını etkiler. Kuyumculuk ve döviz büfeciliği ise kendi özel mevzuat ve defter düzenine sahip lisanslı faaliyetlerdir. Şirketi üzerinden birikim yapan veya işletmesine döviz-altın alan herkesin, bireysel rejimle şirket rejimini karıştırmadan mali müşaviriyle planlama yapması gerekir.

Pratik özet tablosu

Kısa özet şöyledir. Fiziki külçe/sarrafiye altın: alımda KDV yok, satış kazancı bireysel düzeyde vergisiz. Ziynet eşyası: işçilik bedeli KDV'li, satış kazancı vergisiz. Hesap altını ve döviz hesabı: fiyat/kur kazancı vergisiz, vadeli getirisi (faiz) stopajlı. Fiziki döviz: kur kazancı vergisiz, alımda dönemsel kambiyo vergisi olabilir. Fiziki gümüş: alımda KDV var. Miras yoluyla geçiş: istisna üstü tutarlar veraset vergisine tabi. Bu çerçeve bilgilendirme amaçlıdır; oran ve istisnalar değişebildiği için işlem öncesi güncel mevzuatı teyit etmek ve gerektiğinde mali müşavire danışmak en sağlıklısıdır.

Belge düzeni: beş dakikalık sistem

Vergi tarafı sade olsa da belge düzeni her yatırımcının kurması gereken küçük bir sistemdir. Fiziki bir klasör veya telefonda bir albüm yeterlidir: her altın alım faturasının, döviz alım dekontunun ve sertifikanın fotoğrafını çekin; dosya adına tarih ve tutarı yazın. Banka işlemleri zaten kayıtlıdır ama yıllık özet ekstreyi indirip saklamak, yıllar sonra tek tek işlem aramaktan kurtarır. Bu arşivin üç kullanım anı vardır: yüklü bir satışta kaynak gösterme, miras ve sigorta işlemleri, aile içi devirlerde ispat. Beş dakikalık alışkanlık, gerektiği bir gün saatlerce uğraşın ve belirsizliğin önüne geçer.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Canlı fiyatlar için ana sayfaya bakın.